Ga naar inhoud
De X-factor: verschillen in MS bij vrouwen en bij mannen
MS komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, terwijl mannen gemiddeld een ernstiger ziektebeloop hebben. Tot nu toe biedt onderzoek naar geslachtshormonen hiervoor onvoldoende verklaring. Dit onderzoek van Dr. Joost Smolders en Dr. Marvin van Luijn richt zich daarom op een andere, veelbelovende factor: het X-chromosoom. Door beter te begrijpen hoe verschillen tussen mannen en vrouwen ontstaan op celniveau, kunnen we nieuwe aanknopingspunten vinden voor effectievere en beter passende behandelingen.
Extra activiteit van genen
Waar mannen naast een Y-chromosoom één X-chromosoom hebben, hebben vrouwen twee X-chromosomen. Omdat één X-chromosoom voldoende is, wordt er normaal één uitgeschakeld. Bij een deel van de cellen gebeurt dit niet volledig. Dit kan leiden tot overmatige activiteit van genen op het X-chromosoom, die een belangrijke rol spelen in het afweersysteem. De onderzoekers analyseren afweercellen van mensen met MS om te onderzoeken of deze extra activiteit bij vrouwen bijdraagt aan het ontstaan en verloop van MS. Zij kijken daarbij specifiek naar genen op het X-chromosoom die betrokken zijn bij ontsteking en die ook doelwit zijn van nieuwe MS-therapieën, zoals CD40L en BTK.
Behandeling op maat
De inzichten uit dit onderzoek kunnen verklaren waarom MS zich anders ontwikkelt bij mannen en vrouwen en waarom behandelingen niet bij iedereen hetzelfde effect hebben. Dit draagt bij aan beter afgestemde therapieën en kan op termijn leiden tot meer gepersonaliseerde behandelstrategieën. Zo werken we toe naar zorg die beter aansluit bij de individuele situatie van mensen met MS, met als doel hun kwaliteit van leven verder te verbeteren.
Dit onderzoek zal starten op 1 februari 2026 en zal 3 jaar duren. Het Nationaal MS Fonds draagt €350.000,- bij.
